Í maí fékk ég það frábæra tækifæri að heimsækja þrjú sjúkrahús í Stokkhólmi í Svíþjóð; Karolinska Universitetssjukhuset, Södersjukhuset (SöS) og Södertälje Sjukhus. Markmið heimsóknarinnar var að kynna mér hvernig sænsk heilbrigðisþjónusta nýtir stafrænar lausnir og fjarvöktun til að færa þjónustuna nær sjúklingnum og draga úr þörf fyrir innlagnir.
Á Karolinska og Södersjukhuset fékk ég innsýn í hvernig unnið er með stafræna eftirfylgd einstaklinga með hjartabilun. Þar er lögð áhersla á að fylgjast náið með sjúklingum eftir útskrift og/eða við breytingar á meðferð með það að markmiði að greina snemma merki um versnun og grípa inn í áður en þörf verður á innlögn.
Við eftirfylgdina er notast við Cuviva lausnina þar sem sjúklingar skrá reglulega mælingar á heimili sínu, svo sem blóðþrýsting, púls, líkamsþyngd og súrefnismettun. Í ákveðnum tilvikum taka sjúklingar einnig hjartalínurit (EKG). Auk þess að eiga samskipti við heilbrigðisstarfsfólk í gegnum öruggt spjall innan lausnarinnar. Gögnin berast sjálfkrafa til heilbrigðisstarfsfólks sem hefur yfirsýn yfir þróunina og getur brugðist hratt við ef breytingar verða á ástandi sjúklings.
Á hverjum tíma eru að jafnaði um 10–35 sjúklingar í virkri fjarvöktun á þessum deildum. Flestir eru í eftirfylgd í 2–4 mánuði þar sem markmiðið er að styðja við bata, auka öryggi og efla sjálfsumönnun. Það var sérstaklega áhugavert að sjá hvernig Cuviva hefur verið samþætt daglegu starfi hjúkrunarfræðinga og lækna, þar sem lausnin styður bæði við klíníska eftirfylgd og örugg samskipti við sjúklinga í gegnum spjall og tilkynningar.
Á Södertälje Sjukhus kynntist ég verkefninu StS Heima, sem er spennandi dæmi um hvernig hægt er að færa sérhæfða sjúkrahúsþjónustu út fyrir veggi sjúkrahússins og inn á heimili sjúklinga. Verkefnið hófst árið 2025 og byggir á þeirri hugmynd að sjúklingar geti fengið sambærilega þjónustu og þeir myndu fá á sjúkrahúsi þegar það er talið öruggt og viðeigandi.
Þjónustan er veitt af þverfaglegu teymi lækna, hjúkrunarfræðinga og annarra heilbrigðisstarfsmanna sem sinna sjúklingum inn á heimili þeirra. Fyrir hvern sjúkling er gerð einstaklingsmiðuð meðferðaráætlun og þjónustan er sniðin að þörfum hvers og eins.
Sjúklingahópurinn er fjölbreyttur og þjónustan er sniðin að þörfum hvers og eins. Meðal verkefna eru lyfjagjafir, blóðprufutökur, eftirlit með lífsmörkum og reglulegar heimsóknir heilbrigðisstarfsfólks á heimili sjúklinga.
Frá upphafi verkefnisins hafa niðurstöðurnar verið afar jákvæðar. Á tímabilinu frá september 2025 til maí 2026 fengu alls 114 sjúklingar þjónustu í gegnum StS Heima. Meðferðartími í heimameðferð var á bilinu 2–18 dagar og reynslan sýnir að hægt er að veita örugga og árangursríka þjónustu á heimili sjúklinga á sama tíma og dregið er úr þörf fyrir innlagnir á sjúkrahús. Endurinnlagnahlutfall var jafnframt lágt eða 8,8%.
Sjúklingar hafa lýst mikilli ánægju með þjónustuna og nefna meðal annars aukið öryggi, meiri sveigjanleika og betri lífsgæði sem helstu kosti þess að geta fengið meðferð á eigin heimili. Á sama tíma losnar um mikilvægt legurými á sjúkrahúsinu sem nýtist öðrum sjúklingum sem þurfa á innlögn að halda.
Heimsóknin sýndi vel hvernig sænsk heilbrigðisþjónusta vinnur markvisst að því að færa þjónustuna nær sjúklingnum með stuðningi stafrænnar tækni. Hvort sem um er að ræða stafræna eftirfylgd einstaklinga með hjartabilun eða sérhæfða heimameðferð í gegnum StS Heima er markmiðið það sama: að veita rétta þjónustu á réttum stað, á réttum tíma, auka öryggi sjúklinga og draga úr óþarfa innlögnum og legudögum á sjúkrahúsum.
Ferðin var afar lærdómsrík og veitti dýrmæta innsýn í lausnir ásamt ábata við að færa þjónussta heim sem gætu orðið sífellt mikilvægari þáttur í framtíðarheilbrigðisþjónustu hér á landi.
